Ижтимағи-сәйәси, фәнни-популяр һәм нәфис айлыҡ журнал
Общественно-политический, научно-популярный и художественный ежемесячный журнал
Monthly Socio-Political, Scientific and Literary Journal
12+

Статьи (Ватандаш)

RSS

Өләсәйем

13.12.2018

Был фотола атайымдың әсәһе — Бураканова Өмөгөлсөм Әхмәтйән ҡыҙы. Ул Мәләүез районы Арыҫлан ауылында йәшәне. Уның ғүмере — беҙгә үрнәк тә, тәрбиә лә.

Читать далее >

БӘХЕТ КЕНӘ КӨТӘ КЕҮЕК ИНЕ...

13.12.2018

Читать далее >

Сосудистые заболевания головного мозга в Башкортостане

13.12.2018

Нинель БОРИСОВА,

профессор БГМУ,

Азамат РАХИМКУЛОВ,

доцент БГМУ

Здоровье человека является своеобразным зеркалом социально-экономического и культурного развития общества. Показатели состояния здоровья на сегодня печальные, особенно среди подрастающего поколения. Человек постоянно подвергается воздействию различных неблагоприятных факторов внешней среды, обусловленных не всегда оправданным действием человека. Истоками заболевания являются большой травматизм, незнание естественно-природных факторов среды обитания, неправильный образ жизни: некультурное и неграмотное питание, организация режима труда и отдыха, незнание возможностей своего организма и наследственности, низкий уровень нравственности, санитарно-гигиенической грамотности, раннее приобщение к вредным привычкам.

Читать далее >

Легенда башкирского балета

12.12.2018

(К 70-летию народной артистки России и Башкортостана, лауреата Государственной премии Республики Башкортостан имени Салавата Юлаева Леоноры Куватовой)

Читать далее >

“Кеше үҙ илендә бәхетле булырға тейеш”

12.12.2018

Гөлсирә Ғиззәтуллинаны йәш сағынан беләм һәм ижади үҫешен ҡыҙыҡһынып күҙәтеп барам. Ул, һис шикһеҙ, таланты, донъяға ҡарашы, фекерләү үҙенсәлектәре менән арабыҙҙа иң үҙенсәлекле әҙибә. Уны “беләм” тиһәм дә, әлеге һөйләшеүҙә уның хаҡында былай әйтеү ысынбарлыҡҡа тап килмәгән һымаҡ та. Гөлсирәне әле асаһы ла асаһы... Ҡыҫҡаһы, әңгәмәне уҡығас, үҙегеҙ ҙә аңларһығыҙ.

Гөлсирә Мирза ҡыҙы 1957 йылдың 4 июлендә Үзбәкстанда донъяға килә. Тамырҙары Башҡортостанда булһа ла, яҙмыш уның ата-әсәһен ошо ҡояшлы, емешле яҡта осраштыра.

Тыуған яҡтарға ҡайтҡас, тормош үҙ яйы менән дауам итә. Кинйәкәй ҡыҙ Гөлсирә Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлағас, “Башҡортостан” гәзитендә, “Китап” нәшриәтендә, “Башҡортостан ҡыҙы”, “Ватандаш” журналдарында эшләй. уның көнүҙәк темаларға яҙылған мәҡәләләре уҡыусылар араһында бәхәстәр тыуҙырырлыҡ, тормоштоң көтөлмәгән яҡтары хаҡында уйландырырлыҡ әҙәби публицистикаһы был жанрға биҙәк һәм тәрәнлек өҫтәй.

Ошо осорҙа Гөлсирә яҙыусы булараҡ та танылыу яулай. Бигерәк тә уҡыусылар уның ихлас күңелле, ҡатмарлы, ҡапма-ҡаршылыҡлы, әммә тормошсан, сағыу характерлы геройҙары йәшәгән хикәйә-повестарын көтөп ала.

Хәҙер инде Гөлсирә Ғиззәтуллина күренекле яҙыусыларҙың береһе. Уның тормош, ижад юлы, әҙәбиәттең, әҙиптең кешелек үҫешендәге ролен төптән аңлап эш итеүе, фиҙакәрлеге күптәр өсөн фәһемле өлгө. Яҙыусының “Өмөтөмдө ҡалдыр”, “Юл япрағы менән Тамсы”, “Йөҙ ҙә бер ғүмер”, “Күңел утрауы”, “Тормош шау сәскәлә”, “Ожмах һулышы”, “Йәшәргә ваҡыт”, “Һөйөүем доғаһы” исемле йыйынтыҡтары һис ҡасан китап магазиндары кәштәһендә туҙан йыйып ятмай. Иң ҡыуандырғаны: әҙибәнең әле тормош тәжрибәһе лә тупланған, ижад ҡомарының да ҡеүәтле, ең һыҙғанып, илһамланып ижад итер сағы.

Читать далее >

Ауылдаштарына кәрәк һәм терәк булып...

07.12.2018

Ғафури районы Родина (Ватан*) ауылында һоҡланғыс бер ханым йәшәй. Ул атҡарған эштәрҙе һанай башлаһаң, иҫең китер: ауыл старостаһы, Ағинәйҙәр ҡоро рәйесе, район башҡорттары ҡоролтайы ағзаһы, район Сәсәндәр мәктәбе етәксеһе... Фәүзиә Ҡотлогилдина-Алтынбаева булыр уның аты. Исеме күптәргә таныштыр ҙа. 5 китап авторы, республика сәсәндәр бәйгеһендә ҡатнашып, 1-се урын яулаған. Уның шиғырҙарына яҙылған 30-ҙан артыҡ йырҙан торған диск донъя күрҙе. Ошондай күп ҡырлы, эшһөйәр зат менән яҡынданыраҡ танышыу форсаты тейҙе.

* Ауыл халҡы уны Ватан тип тə йөрөтə.

Читать далее >

Бәхете — ғилемле һәм ғаиләле булыуҙа

04.12.2018

Филология фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы профессоры Ришат Фәүҡәт улы Хәсәнов — Бөрө ҡалаһында абруйлы шәхес. Башҡорт тарихи романдарының тематикаһын, проблематикаһын, жанр тәбиғәтен, стиль үҙенсәлеген өйрәнеүсе ғалим булараҡ уны республикала ла яҡшы беләләр. Ришат Фәүҡәт улының намыҫлы хеҙмәте “Башҡортостан халыҡ мәғарифының атҡаҙанған хеҙмәткәре”, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы” исемдәре менән билдәләнгән.

Читать далее >

«Милли кейемдәрен күҙ ҡараһылай һаҡлайбыҙ»

03.12.2018

Читать далее >

Башҡорттарҙың изге ҡоштары АҠҠОШ

03.12.2018

Башҡорт мифологияһында аҡҡош — мөғжизәле сифаттарға эйә булған, кеше ҡиәфәтенә инә алған, бәндәләрҙе ҡурсалаған hәм яҡлаған, ҡояшты сағылдырған илаhи ҡош. Ул әҙәми заттарҙың тәү инәhе (атаhы) hүрәтендә кәүҙәләндерелә.

Читать далее >

Рустем АХУНОВ: «Время показывает, что централизация уместная и правильная»

28.11.2018

В начале года был создан Уфимский федеральный исследовательский центр, который объединил следующие учреждения: УНЦ РАН, Институт математики с вычислительным центром УНЦ РАН, Институт физики молекул и кристаллов УНЦ РАН, Институт механики им. Р.Р. Мавлютова УНЦ РАН, Уфимский Институт химии РАН, Институт нефтехимии и катализа РАН, Институт биохимии и генетики УНЦ РАН, Уфимский Институт биологии РАН, Ботанический сад-институт УНЦ РАН, Башкирский НИИСХ, Институт геологии УНЦ РАН, Институт социально-экономических исследований УНЦ РАН, Институт истории, языка и литературы УНЦ РАН, Институт этнологических исследований им. Р.Г. Кузеева УНЦ РАН, поликлинику УНЦ РАН.

Что дает это объединение институтам и науке в целом, оправдались ли первые ожидания, что намечается в перспективе — об этом мы говорим с исполняющим обязанности председателя Уфимского федерального исследовательского центра (УФИЦ), доктором экономических наук, доктором делового администрирования (DBA) Рустемом Ринатовичом АХУНОВЫМ.

Читать далее >

Подписавшись на “Ватандаш”, можно выиграть сотовый телефон и множество других призов!

26.11.2018

Подписавшись на “Ватандаш”, можно выиграть сотовый телефон и множество других призов!

Читать далее >

«А у людей, в чьих душах творчество живёт, есть чудо...»

26.11.2018

Читать далее >

«Слова сэсэна… в сердцах людских приют себе найдут же на века»

26.11.2018

Новая книга стихов на двух языках «Робағиҙар — рубаи» Маулита Ямалетдинова — заметное и примечательное явление в современной башкирской литературе, ибо в ней он представил богатую коллекцию мастерски и виртуозно созданных им совершенных образцов одного из сложнейших жанров восточной философской лирики — рубаи. Продолжая эталонные в художественном смысле традиции поэзии Востока в этой области, прежде всего таких классиков персидско-таджикской литературы, как Рудаки, Ибн Сина, Омар Хайям, Джами, а в тюркоязычной и башкирской литературе — З.Бабур и М.Акмуллы, автор этой книги щедро пополнил сокровищницу современной литературы Башкортостана богатой россыпью жемчужин-рубаи, достиг новых вершин в области поэтического искусства, подарил читателям возможность насладиться плодами его творческого мастерства и погрузиться в мир истинной поэзии.

Читать далее >

Онотолмаҫ әҙип-шәхестәр

20.11.2018

Был фотоһүрәткә — утыҙ йыл: уны “Совет Башҡортостаны” гәзитенең фотохәбәрсеһе Анатолий Виноградов 1988 йылдың 27 октябрендә төшөргән. Ул көндө республика яҙыусыларының X съезы уҙғарылғайны. Был ҙур йыйын баш ҡалабыҙҙың Актерҙар йортонда үтте. Съезд тәнәфестәренең береһендә әңгәмәләшеп торған бер төркөм яҙыусыларҙы төшөрөп алған да инде тәжрибәле фотограф. Ҡәләм эйәләренең иғтибар үҙәгендә — Бөйөк Ватан һуғышының беренсе төркөм инвалиды, яҙыусы, Ғәлимов Сәләм исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Ибраһим Ғиззәтуллин. Фотонан күренеүенсә, һуғыш ҡаһарманының түштәре тулы орден һәм миҙалдар. Наградалар араһында I дәрәжә Ватан һуғышы, III дәрәжә Дан, Халыҡтар дуҫлығы ордендары, “Батырлыҡ өсөн” миҙалы һ.б. бар.

Читать далее >

«Храним историческую память поколений»

15.11.2018

Архив — хранитель и источник информации об исторических событиях, общественно-политической жизни граждан страны. Здесь хранятся уникальные материалы, отражающие разные исторические эпохи. Изучая архивные материалы, мы узнаем подлинную историю и культуру своего народа, получаем достоверный ответ на вопросы, связанные с прошлым, нашими предками. Велика роль архивов и в культурно-нравственном, духовном воспитании подрастающего поколения.

Об истории архивного дела, о недалеком прошлом и перспективах работы архивистов республики рассказывает директор Национального архива Республики Башкортостан Галей Галяутдинович ХАЙРИТДИНОВ.

Читать далее >

«Яңы Европа хәбәрҙәре». Немецтар башҡорттарҙы ҡайҙан белгән?

15.11.2018

Себастьян ЦВИКЛИНСКИ,
тарих фәндәре докторы, Берлин ҡалаһы

Читать далее >

Анонс ноябрьского номера журнала "Ватандаш"

13.11.2018

Читать далее >

Лесные промыслы башкир Инзерского бассейна

10.11.2018

Зифа ХАСАНОВА,

кандидат исторических наук

В статье на основе анализа этнографических и архивных материалов рассматриваются особенности развития лесных промыслов у башкир инзерского бассейна, по родоплеменному составу относящихся к катайцам (инзер-, кузгун-, идель-катайцы). Экспедиции были осуществлены в 2010—2011, 2016—2017 гг. в 13 башкирских населенных пунктах Белорецкого района Республики Башкортостан. В исследовании использованы материалы
Национального архива РБ.

Читать далее >

Ялан-ҡатай башҡорттарының ауыҙ-тел ижады*

09.11.2018

* Тикшеренеү Рəсəй фундаменталь тикшеренеүҙəр фонды һəм Башҡортостан Республикаһы ярҙамында “Межрегиональные контакты и диалог культур в материалах фольклорно-археографических экспедиций в регионах РФ” проекты сиктəрендə уҙғарылды. №18-412-020006р-а

Гөлнар ЮЛДЫБАЕВА,
филология фәндәре кандидаты,
Нәркәс ХӨББИТДИНОВА,
филология фәндәре докторы,
Әхәт СӘЛИХОВ,
тарих фәндәре кандидаты


2018 йылдың йәйендә Өфө федераль тикшеренеүҙәр үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәрҙәре: әҙәбиәтсе Нәркәс Хөббитдинова, фольклорсы Гөлнар Юлдыбаева, археограф Әхәт Сәлихов Ҡурған өлкәһенә сираттағы академик экспедицияға юлланды. Ғилми сәфәрҙең маҡсаты — хәҙерге көндә ялан-ҡатай ырыуы башҡорттарының рухи һәм матди мираҫының ни кимәлдә һаҡланыуын билдәләү, уларҙы йыйыу, өйрәнеү, боронғо китаптарҙы, ҡәберлектәрҙе, шулай уҡ иҫке зыяраттарҙы табыу һәм, ғөмүмән, төбәктә көн итеүсе ватандаштарыбыҙҙың тормошон күҙаллау, улар менән аралашыу ине.

Читать далее >

Часы на память

02.11.2018

Ильдар ГИЛЬМАНОВ

В прошлом октябре, когда отмечали день рождения Мустая Карима, я вспомнил, что в семье народного поэта Башкортостана Кадима Аралбая хранят, как самые дорогие реликвии, пару карманных часов — подарки, точнее сказать, награды от Мустая Карима. Кадим Аралбай про эти часы никому не рассказывал, даже не все его родственники о них знают. Поэтому я решил рассказать эту историю: не у каждого есть подобное ҡомартҡы [1] от Мустая Карима.

Читать далее >
Акция "Я горжусь тобой, Башкортостан!"